Ο ναός του Αγίου Δημητρίου βρίσκεται στο κέντρο της παλιάς πόλης της Θεσσαλονίκης -βορειοανατολικά της Αρχαίας Αγοράς- επί της οδού Αγίου Δημητρίου. Είναι κτισμένος σε σχήμα πεντάκλιτης βασιλικής, ελληνιστικού τύπου με νάρθηκα, εγκάρσιο κλίτος, (λειτουργεί ως μουσειακός χώρος), με κρύπτη κάτω από το ιερό και προσαρτημένο στη νοτιοανατολική γωνία του το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου.

Πανοραμική άποψη εσωτερικού Ι.Ν.Αγίου Δημητρίου Θεσσσαλονίκης

Αρχικά ήταν ένας μικρός ναός («οικίσκος»), τον οποίο κτίσανε οι χριστιανοί της Θεσσαλονίκης πάνω στα ερείπια ρωμαϊκού λουτρού, για να τιμήσουν τον συμπολίτη τους μεγαλομάρτυρα Άγιο Δημήτριο, όταν το 324 μ.Χ., ο Μέγας Κωνσταντίνος όρισε το χριστιανισμό σαν επίσημη θρησκεία του κράτους.

Ωστόσο, δεν άργησε να μετατραπεί σε κέντρο λατρείας του Αγίου καθώς πλήθος πιστών συνέρρεε για να προσευχηθεί και να θεραπευθεί από βαριές ασθένειες με το μύρο που, όπως λεγόταν, ανάβλυζε από τον τάφο του. Μεταξύ των προσκυνητών που θεραπεύθηκαν ήταν και ο έπαρχος του Ιλλυρικού Λεόντιος, ο οποίος από ευγνωμοσύνη προς τον Άγιο Δημήτριο, έκτισε γύρω στο 413 μ.Χ. στην θέση του ναΐσκου, ένα νέο, επιβλητικό ναό σε σχήμα τρίκλιτης βασιλικής που κάηκε το 626 και το 634.

Πανοραμική άποψη του Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Θεσσσαλονίκης

Αμέσως μετά ο επίσκοπος Iωάννης ίδρυσε την πεντάκλιτη βασιλική. Δυστυχώς, από τότε ο ναός υπέστη αρκετές φορές λεηλασίες και βαναυσότητες, καθώς καταλήφθηκε από τους Σαρακηνούς Άραβες (904), τους Νορμανδούς(1185), αλλά και τους Τούρκους κατά την άλωση της Θεσσαλονίκης το 1430. Το 1493 μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος (τζαμί), με το όνομα «Κασημιέ Τζαμί», για να μείνει έτσι ως την απελευθέρωση της πόλης το 1912. Η μεγάλη πυρκαγιά του 1917 κατέστρεψε σχεδόν ολοσχερώς το ναό, ο οποίος όμως, το 1949, αναστηλώθηκε εκ βάθρων και δόθηκε στους πιστούς στις 26 Οκτωβρίου την ημέρα της γιορτής του Αγίου.

Εικονική περιήγηση - Χάρτης

άγιος, μητρόπολη, ναός, δημήτριος, πολιούχος, ιερός, βυζάντιο,